Sau này, câu đối không còn thịnh hành hay mang giá trị văn học nghệ thuật nữa mà chỉ được xem như món hàng trang hoàng cho vui nhà trong những ngày xuân
Tranh được in từ những ấn bản gỗ lên giấy dó (loại giấy xốp, bền, và mịn, làm từ vỏ một thứ cây leo tên là "dó"). Ở miền Nam, hoa mai cũng đua sắc. Đến nay, cờ tướng vẫn là một trò đấu trí truyền thống của người Việt trong cả năm.
Người viết câu đối thường là các ông thầy đồ già trong làng, vốn có chữ tốt văn hay lại thêm tài viết chữ đẹp. Bởi vậy, mai và đào là hai loại hoa đặc trưng cho ngày Tết. 5 Cờ tướng Cờ tướng có nhẽ là thú giải trí áp dụng trí năng nhiều nhất.
Quy tắc cờ tướng được giữ nguyên, duy các con cờ là người thật mặc y phục có thêu chữ mang tên các quân cờ, trang bị thêm cờ xí và binh khí, xem rất oai phong. Hoa đào màu hồng, cũng trổ thành khóm, thuộc giống bích đào (chỉ có hoa, không đậu quả) mới quý. Bức "Gà Đàn," chẳng hạn, vẽ một bầy gà con, tượng trưng cho lời chúc "con cháu đầy đàn," hay bức "Đại Cát," vẽ một anh gà trống uy nghi, biểu trưng cho lời chúc "an khang" nhân ngày đầu năm.
Rưa rứa như cờ quốc tế (hay cờ vua), bàn cờ tướng hình vuông với các quân cờ tròn, mỗi quân có quy tắc tới lui riêng. Người thắng phải "chiếu bí" (bắt) quân "tướng" của đối phương.
Nhiều gia đình tin rằng những cành mai, đào nở rộ tốt tươi vào sáng mùng Một Tết sẽ đem lại sự thịnh vượng cho cả năm. Một cao thủ cờ tướng là Vũ Huyền đến chầu, đoan sẽ thắng sứ thần với điều kiện là trận đấu phải bắt đầu vào giữa trưa và ông phải được đứng hầu cận vua trong lúc đánh cờ.
Đối với học trò, tục khai bút đầu xuân biểu trưng cho lòng hiếu học của dân Việt. 1 Khai bút đầu xuân Đầu năm, người Việt kiêng cữ rất kỹ từng lời ăn tiếng nói. Tranh Tết, nhất là tranh Đông Hồ, làm tăng thêm sự cao nhã của gian phòng khách và chắc cũng diễn đạt trình độ hiểu biết nghệ thuật của chủ nhà chút đỉnh.
Mực in tranh được pha chế bằng toàn chất liệu tự nhiên: màu đen từ tro của lá tre, màu trắng từ vỏ trứng, màu xanh từ lá chàm, màu đỏ từ quả mùng tơi, v. Tuy nhiên, năm nào tại Hội Xuân do Tổng Hội Sinh Viên Việt Nam Miền Nam California tổ chức cũng có mục "khai bút đầu xuân" bằng cả hai tiếng nói Việt và Anh. Hiện tại, cổ tục này dần dần mai một đi vì ít người học chữ Hán. Vũ Huyền cứ thế chỉ dẫn tia nắng chiếu lên bàn cờ để vua theo đó mà đi.
3 Tranh Tết Để trang hoàng nhà cửa vào dịp Tết cho sinh động hơn, người Việt chọn mua vài bức tranh Đông Hồ treo trong nhà. Vũ Huyền cho đục một lỗ thủng trên lọng của nhà vua để ánh mặt trời chiếu qua. Các học giả còn cẩn trọng đến từng nét chữ, câu văn, nên các cụ mượn lửa hương ngùn ngụt và xác pháo đỏ hồng của ngày đầu năm để làm lễ khai bút.
Theo vietlove
V. Vua Trung Hoa từ đó kiêng nể vua Dụ Tôn, cho là người tài, nên không quấy nhiễu nước Việt nữa. Tranh biểu thị lại những tàng trữ, truyện thần thoại, hoặc biến cố lịch sử một cách hóm hỉnh, thường ngày qua việc tư cách hóa các động vật. Ở miền Bắc, hoa đào nở rộ mỗi dịp xuân về.
Nhà vua rất lo ngại, sai tìm người tài giỏi để đấu cờ với sứ thần Trung Hoa. Học sinh Việt Nam cũng tin rằng khai bút đầu xuân đem văn hay chữ tốt đến với họ trong năm mới. Hai đấu thủ ngồi trên bệ cao ra lệnh cho các quân cờ chuyển di theo ý trên sân đình hay ruộng (thay cho bàn cờ).
2 Câu đối Câu đối thực ra gồm hai câu có số chữ bằng nhau và đối chọi nhau cả về lời lẫn ý. Số người chơi gồm hai người, ngồi đối diện nhau. Các bài thơ thường mang nội dung tán tụng tự nhiên hay mang lời chúc lành cho năm mới. Nội dung câu đối Tết là những lời chúc lành đầu năm.
Ngày Tết, người ta treo chúng lên hai bên nhà để khách đến thăm cùng thưởng lãm với chủ. Kết quả là vua Dụ Tôn toàn thắng. Trong lịch sử Việt Nam còn lưu lại một truyền thuyết về môn cờ tướng: Vào thời vua Trần Dụ Tôn (1341-1360), nước Việt đang có nguy cơ bị Trung Hoa xâm lược. Tranh Đông Hồ là đặc sản của làng Đông Hồ, một làng nhỏ miền Bắc nước Việt.
Nhân thi hứng đó, các cụ làm thơ bằng chữ Hán hay chữ Nôm và viết lên giấy điều (là loại giấy màu đỏ).
Trận đấu diễn ra ngoài trời nên kẻ đứng hầu phải cầm lọng che cho vua.
Hoa mai trưng vào dịp Tết là giống mai vàng, trổ thành từng khóm nhỏ trên cành cây mỏng mảnh cạnh những lộc non mơn mởn. Khi Hán học còn thịnh hành ở Việt Nam, câu đối được cả giới trí thức lẫn giới bình dân chuộng. Ngoài việc đấu cờ trên bàn cờ, người ta còn chơi cờ đứa ở một số làng tại Việt Nam.
4 Mai đào Hoa là món trang hoàng chẳng thể thiếu trong mỗi dịp lễ hội Việt Nam. Câu đối được viết lên hai dải giấy điều bằng mực Tầu nhũ kim (loại mực lóng lánh vàng hay bạc).
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét