Để tránh xung đột lợi ích giữa các bên dùng chung một nguồn nước thì các thủy điện khi lên kế hoạch tích nước và xả nước phải cân nhắc đến kế hoạch sinh sản và sinh hoạt của người dân
VRN được thành lập vào tháng 11-2005 và được điều phối bởi trọng tâm bảo tàng và phát triển tài nguyên nước (WARECOD).
Cụ thể, ngay từ khi bắt đầu tiến hành quy hoạch thủy điện trên một lưu vực sông nào đó thì người dân sống trên lưu vực sông đó phải được tham vấn ý kiến về tiềm năng cũng như tác động của quy hoạch thủy điện đối với môi trường và sinh kế địa phương. Bắt đầu từ năm 2012, trọng tâm Nghiên cứu phát triển tầng lớp (CSRD) là cơ quan điều phối chung của VRN và WARECOD. Một cách công bằng nhất, chứ không nên đặt lợi ích của nhóm người này lên trên lợi ích của người khác.
TBKTSG Online: Vừa rồi VRN đã tổ chức hội thảo về thủy điện miền Trung và sự dự của người dân vào việc phát triển.
Thủy điện đua nhau xả, hạ du lũ chồng lũ Chủ đập không chịu xả nước từ từ trước khi lũ về Xả lũ sao cho dân không bị thiệt? Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online đã đàm đạo với bà Lâm Thị Thu Sửu, Giám đốc trọng tâm Nghiên cứu phát triển xã hội (CSRD), Điều phối viên Mạng lưới sông ngòi Việt Nam (VRN) xung quanh vấn đề này nhân hội thảo về thủy điện miền Trung vừa diễn ra tại tỉnh Quảng Nam.
Quan điểm và vai trò của VRN về vấn đề này ra sao, thưa bà? - Việc các nhà máy thủy điện tích nước vào mùa khô và xả nước vào mùa mưa lũ gây tác động nhiều đến đời sống, sinh kế của người dân và ảnh hưởng nghiêm trọng đến “sức khỏe" của dòng sông. VRN cũng đã tìm hiểu các văn bản chỉ đạo của các bộ ngành trung ương như quy trình vận hành liên hồ chứa, các quy định về môi trường và dòng chảy tối thiểu… Dựa trên các cơ sở pháp lý này, chúng tôi đối chiếu với thực tế để phát hiện xem liệu các cam kết và quy định luật pháp đã được các thủy điện thực thi như thế nào để có những bước đi kếp tiếp.
Tóm lại, nước là nguồn tài nguyên nhà nước mà ở đó các nhóm sử dụng bao gồm dân cày trồng lúa, hoa màu, ngư dân và thủy điện đều được san sẻ lợi.
Từ đó chứ không riêng gì ích lợi của các đủ đầu tư. Còn vào mùa khô, chủ đầu tư thủy điện phải chủ động xả nước để người dân canh tác, cấy cày chuẩn bị cho vụ mới.
Đó là tiến hành kiểm tra các văn bản can hệ đến việc xả và tích nước của một đôi công trình thủy điện ở miền Trung.
Xin cảm ơn bà! màng lưới Sông ngòi Việt Nam (VRN) là một diễn đàn mở lôi cuốn sự tham gia của đại diện các tổ chức phi chính phủ tại Việt Nam, các nhà khoa học, nhà nghiên cứu, cán bộ của các cơ quan nhà nước và người dân ở các cộng đồng có quan tâm tới việc bảo vệ nguồn tài nguyên nước và phát triển bền vững ở Việt Nam.
Theo tôi, mục đích cuối cùng là làm sao phát triển thủy điện phải hài hòa được cho cả ích với người dân ở hạ du. Trong các năm qua đã có thủy điện xả lũ khiến hoa màu của người dân vùng hạ lưu bị mất trắng. Mùa khô thì người dân sống ở vùng hạ du thiếu nước để canh tác vì thủy điện giữ nước cho phát điện nhưng lại xả nước vào mùa mưa với lý do để đảm bảo an toàn hồ chứa.
Ngọc Hùng thực hành Bà Lâm Thị Thu Sửu. Nghĩa là ích lợi người dân phải được đặt lên hàng đầu trong quá trình xây dựng và vận hành của thủy điện. Theo tôi, đối với vấn đề thủy điện, chúng ta phải ưu tiên cho người dân trước. Bởi thế, VRN đặt đích tập huấn cho người dân tại những nơi này cách đưa ra ý kiến, những cứ liệu về tác động của đập thủy điện ảnh hưởng đến cuộc sống, canh tác của họ để khi có thời cơ họ sẽ nói lên ý kiến của mình rằng nước là tài nguyên chung và mọi người phải được cùng nhau chia sẻ lợi.
Ngoại giả, VRN cũng đang tăng cường năng lực cho các cộng động địa phương (đặc biệt cộng đồng ở hạ du) của các công trình thủy điện để họ có thể tham dự vào quá trình này với chúng tôi. Vậy VRN có gợi ý gì cho người dân trong việc này, ví dụ như tham mưu pháp luật nhằm giúp người dân có thể khởi kiện thủy điện được không? - Hiện VRN đang nuốm hỗ trợ để người dân có thể tiếp cận với các cơ quan, văn phòng trợ giúp pháp lý và ở đó họ sẽ nhận được các tư vấn pháp luật để tiến hành giải quyết các vấn đề theo quy định của luật pháp.
Cụ thể, thông tin trực tiếp, kịp thời và chính xác cho người dân về thời gian xả lũ để có kế hoạch phòng tránh. Xin bà nói cụ thể hơn về việc tăng cường năng lực cho các cộng đồng địa phương? - Theo tôi biết, từ trước đến nay, mỗi khi thủy điện được xây dựng ở một con sông nào đó, hầu như người dân ở hạ du không được chủ đầu tư lấy quan điểm tham mưu trong qua trình xây dựng dự án.
Bản thân chúng tôi đã bắt đầu có một số hoạt động để can thiệp vào vấn đề này. Tôi nghĩ cả tầng lớp cần lên tiếng về việc này. Ngoại giả, khảo sát của VRN cho thấy, người dân cũng thiếu những kỹ năng để phản biện hay tham dự hiệu quả trong quá trình tham mưu (nếu có được các chủ đầu tư lấy quan điểm). Việc người dân kiện các chủ đầu tư công trình thủy điện vì xả lũ bất thường hay giữ nước lại trong mùa khô khiến người dân không có nước để canh tác là một chọn lọc cuối cùng.
Cụ thể, chúng tôi nghiên cứu các văn bản thỏa thuận về kết hợp giữa nhà máy với các cơ quan chuyên môn như trọng tâm khí tượng thủy văn, Ban phòng chống lụt bão và chính quyền địa phương các cấp.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét