Từ "Mùa Vu Lan", qua "Vườn ánh sáng", đến "Lòng ta chùa chiền" là sự biến đổi về cảm nhận và thao tác trong tôi, chúng rất thiên nhiên, theo ý thích
Vậy mà thuở xưa, ngày còn niên thiếu, cũng bên hồ, bố tôi thẳng tuột học nhạc trong lớp của một vị linh mục và các nhạc sĩ. - Với câu thơ "Một người trai chải tóc ngồi dậy/Đạp xe lại phố bàng xưa" cùng nhiều hình ảnh khác nữa, dường như đều ẩn giấu một nỗi thương nhớ cái hào hoa Hà Nội thuở xưa…? - Những câu thơ này tôi viết cho bố tôi, một người thợ thêu trong một gia đình làm nghề thêu ở các phố Hàng Nón, Hàng Trống, Hàng Mành… trong những năm trước và sau 1945.
Một điều chung cuộc, tôi kỳ vọng người đọc sẽ chia sẻ và bằng những phương pháp thẩm định nhất định hãy cùng với thi sĩ thấu hiểu tác phẩm. - Vì sao trong "Lòng ta chùa chiền" và cả tập thơ trước đó, lại cứ phải là thơ như văn xuôi mà không phải là thơ truyền thống, hay tiện thể dạng nào thân thuộc, dễ đọc? - Tập "Mùa Vu Lan" tôi in năm 2011 cũng vần điệu nối nhau đấy chứ! Lại có các bài lục bát nữa.
Việc đó sẽ thôi thúc, lôi kéo mình ngẫm, can dự và tác động vào việc khẩn hoang, diễn đạt ngôn ngữ. Nhà thơ trẻ Nguyễn Quang Hưng. - Nhưng, những thử nghiệm ấy có thể lạc lối, nhất là khi nó không còn giữ được sự giản dị rất cấp thiết của thơ? Anh có lo ngại về điều đó? - Cái giản dị là cái chúng ta vươn tới, nhưng về cách miêu tả thì tôi nghĩ chẳng thể đơn giản.
Hànôịmới có cuộc chuyện trò với thi sĩ Nguyễn Quang Hưng. Tôi cho rằng những gì mình tưởng tượng, suy tưởng cần phải được trình diễn. - Xin cảm ơn anh!. Như là: "… Chiếu chùa nằm đợi yếm đào/Sao người để gió ra vào chiếu tôi…". - "Lòng ta chùa chiền" dường như đã nói hộ một tâm tư xuyên suốt của anh trong tập thơ này, cũng như các tập thơ trước đó: Một nỗi hoang hoải về quá vãng, sự tự dằn vặt mình trong cuộc sống bữa nay? - Tôi không cảm thấy mình u hoài đến mức bỏ bẵng thực tế.
Niềm trân trọng vẻ đẹp vững bền của quá khứ, với tôi, cũng có liên quan với việc tìm thấy giá trị đương thời của chúng. - Như thế tức là có một sự thiếu vắng phê bình với thơ? Anh có nghĩ thơ trong cuộc sống bữa nay vốn đã bị "lép vế", nhưng thơ của những người trẻ đang tìm tòi đổi mới với giọng điệu khác lạ lại càng khiến công chúng băn khoăn hơn? - Xin cùng chị gửi câu hỏi về sự thiếu vắng này đến nhà phê bình, cũng như nỗi lo lắng về sự "lép vế" và nỗi băn khoăn về thơ trẻ.
Và càng ngày càng theo chiều hướng muốn khai khẩn nhiều hơn ở sức mường tưởng chứ không muốn lệ thuộc vào thể loại nữa. Chẳng phải sao khi hôm qua cũng thế, hôm nay và mai sau cũng vậy, chúng ta vẫn nhang khói trên ban thờ, trong các dịp lễ lạt, tết nhất… vừa nhớ thương những bóng hình cũ, vừa khấn nguyện và hy vọng cho những mai sau tốt đẹp hơn, thảnh thơi hơn? Cũng như thế, bao lăm ý tưởng đẹp đẽ, cao cả và nhân từ mà ta nhận ra từ những lời dạy trong tôn giáo, tín ngưỡng, nếp sinh hoạt văn hóa, trong sự duy trì các phong tục, tập quán… cho đến nay và mai sau, chúng sẽ còn hiện hữu trong đời sống.
Những chuyện buồn man mác ấy của một người Hà Nội thường ngày như bao người khác vẫn ám ảnh tôi khi nghĩ về gia đình, dòng họ, về cuộc sống cá nhân chủ nghĩa trong biến đổi thời cục.
Tôi thích mình dần mới hơn trong sáng tạo, khác hơn về những điều muốn nói và cách nói. Ở đây, với tôi, viết tự do, kéo dài, dàn trải sẽ biểu lộ được nhiều hơn, có thể dồn nén ý nghĩ và sự hình dung của mình; mặt khác, chúng mang lại hứng thử nghiệm, muốn viết cho khác đi. Thỉnh thoảng vẫn phải có sự dồn nén, phức tạp để miêu tả những điều giản dị nhất của cuộc sống với tính súc tích của ngôn từ.
Và, chính sự hài hòa kí vãng - thực tiễn để hướng tới mai sau cũng là một cách để xoa dịu mâu thuẫn, những xung đột diễn ra trong bản thân và trong đời sống hôm nay.
Có thể chị đang nhắc đến tập "Vườn ánh sáng" in năm 2008, nhưng lại tập hợp những bài viết sau "giai đoạn" "Mùa Vu Lan" vốn thuộc về thời sinh viên và "hậu" sinh viên. Có lần, một người quen hẹn gặp bố tôi ở gần chùa Quan Hoa bên hồ Thiền Quang, bố tôi đi từ Hà Đông ra, vòng đi vòng lại mãi mới nhận ra được. Có sao dồn nén riêng tư ở bài thơ này, từ những điều bố tôi kể lại, về những ngôi nhà cũ với nếp sinh hoạt trong một gia đình thị dân Hà Nội, về những ngày khói lửa, về nỗi buồn thăm thẳm khi tỉnh thành dần thay đổi.
Tôi quan tâm những giá trị bền vững được sản sinh, bồi đắp qua thời kì dài, cho đến hôm nay vẫn song hành và lung linh một cách sinh động, tươi trong cuộc sống thường nhật. Tôi thấy cần có nhiều diễn đàn để cho các chuyên gia và công chúng rộng rãi - cũng chính là những người phê bình từ góc độ của họ - có thể đối thoại một cách cởi mở với các cây bút trẻ.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét