# Chưa có nếp sống theo những lề luật hợp pháp và hợp lý được hợp nhất ở mọi cấp, mọi nơi. Kết hợp đức trị với pháp trị trên cơ sở những bài học lịch sử của dân tộc và lập trường tiến bộ của nhân loại, chính là những lời dạy hết sức quý báu mà Bác Hồ đã để lại cho chúng ta.
# Thì phải nghiêm trị những kẻ gây tội ác với quần chúng. Chúng ta cũng nhớ lại câu nói của Bác Hồ cách đây gần một trăm năm: Trăm điều phải có ghế pháp quyền. Thực tại hiện tại, có không ít tôi đòi của dân chúng đã lại trở nên những quan cách mạng, càng ngày càng xa vắng và hách dịch với quần chúng. Cây phải có gốc, không có gốc thì cây héo. Nếu không đứng trên lập trường tiến bộ của dân tộc Việt Nam, không kiên trì lý tưởng yêu nước, thương dân thì không thể nào xây dựng được một nền pháp luật phù hợp với lợi.
Bác khuyên cán bộ nên hạn chế những thèm muốn vật chất. Người cách mệnh không có đạo đức thì dù tài giỏi mấy cũng không lãnh đạo được dân chúng". Đó là thời kỳ kết hợp hài hòa giữa đức trị và pháp trị ở đỉnh cao của nền văn hóa dân tộc. Tổ quốc ngày ấy còn rất nghèo khổ, chẳng có gì đáng để thụt két và lãng phí mà sao Bác Hồ đã sớm ngăn chặn những căn bệnh hiểm nguy ấy? ngày nay, chúng ta mới càng thấy rõ thêm sự sáng suốt kỳ lạ của Bác.
Khuyết điểm ấy cũng nặng như khuyết điểm Việt gian, mật thám. Họ không nghĩ rằng đối với Bác Hồ, yêu quý quần chúng. Tôi cho rằng, trước tình hình suy thoái về đạo đức đang diễn ra trong tầng lớp ta và cả trong hàng ngũ đảng viên, tư tưởng của Bác về đạo đức và pháp luật là những di sản cực kỳ quý giá mà Bác đã để lại cho chúng ta. III, NXB Khoa học từng lớp, Hà Nội, 1993.
Họ chuyên việc xét xử vừa nhân danh đạo lý, vừa thi hành pháp luật nhưng lại bất chấp cả luật pháp và đạo lý. Những người này lạm dụng những quyền bính để vơ vét của công, áp bức dân lành. # Hôm nay và tương lai, một nền pháp luật thật sự của dân, do dân, vì dân. Hạnh phúc chân chính là cuộc sống giản dị với tình yêu thương gắn bó trong gia đình và ngoài tầng lớp, là phát huy được trí tuệ và tuấn kiệt trong sự nghiệp cao cả của dân tộc và nhân loại.
Thời kỳ làm vua 38 năm của ông là thời kỳ giang sơn được ổn định về chính trị, vững về quân sự. Nhưng đối với loại sâu mọt đục khoét nhân dân, trị một người để cứu muôn người, dù rất đau lòng, Bác đã ký lệnh bác đơn kháng án của Trần Dụ Châu.
Về mặt đức trị, ông xoành xoạch viết những lời răn dạy quần thần và quần chúng. Chủ tịch Hồ Chí Minh là người trước tiên đã xây dựng mối quan hệ chém đẹp giữa luật pháp và đạo đức. Những người ấy có ảo mộng là họ nhân đạo hơn cả Bác Hồ. (2) Chúng ta hiểu vì sao năm 1945, ngay trong những ngày đầu của Chính quyền cách mạng, Bác đã không ngừng nhắc cán bộ ta về những sai phạm dễ mắc phải trong quá trình quản lý sơn hà.
Hồ Chí Minh không chỉ quan hoài đến vấn đề giáo dục đạo đức, mà còn dành tâm huyết để xây dựng luật pháp. Vụ án được khởi tố, đưa ra Tòa án quân sự, y bị lãnh án tử hình. Đối với cán bộ, quan toà Ngành Tòa án quần chúng. Lê Thánh Tông từng quở trách những quan viên "xét xử án kiện, lấy của đút thì nhiều, giữ lẽ công thì ít, có trường hợp để ứ đọng văn án đến ba, bốn năm; có trường hợp nha môn trên dưới đùn đẩy lẫn nhau, đổi trắng thay đen, cho trái làm phải, gian trá trăm cách, lý ngay không được tỏ bày, oan trái nhiều, sầu than lắm.
Về mặt pháp trị, Lê Thánh Tông đã ban hành một bộ luật lừng danh của Việt Nam, đó là Bộ luật Hồng Đức còn gọi là "Quốc triều hình luật". Từ khi thực dân Pháp đặt chân lên đất nước ta, nó muốn quản lý nước ta bằng luật pháp của nó, thứ luật pháp phục vụ cho ích của giai cấp bóc lột, thứ pháp luật nhằm ổn định tầng lớp cho phù hợp với quyền lợi của chủ nghĩa thực dân.
Nó làm hỏng ý thức trong lành và ý chí khắc khổ của cán bộ ta. Mặc dù những khó khăn dồn dập do thù trong, giặc ngoài gây ra, cuộc tổng tuyển cử trong cả nước đã được tiến hành chỉ bốn tháng sau ngày độc lập.
Theo Bác, hạnh phúc chân chính của con người không ở chỗ có nhà cao, cửa rộng, chi tiêu xa phí rồi đẩy con cháu vào con đường hưởng lạc và hư. Tuy nhiên, trong một thời kì dài, tổ chức pháp luật chưa được chặt, các bộ luật chưa được hoàn chỉnh. Ngay từ năm 1945, khi Nhà nước dân chủ nhân dân vừa được thành lập, cán bộ còn đang cùng quần chúng đồng cam cộng khổ, sống chan hòa với nhau, Bác đã đặt ra nhiệm vụ chống quan lại.
GS VŨ KHIÊU. Nhân dịp kỷ niệm 68 năm thành lập Ngành Tòa án (13-9), xin chúc hạ Ngành tư pháp ở Việt Nam, đặc biệt là các vị ngồi xử án đôi câu đối sau: Dân nước chờ mong, Chánh án vững như tiết diện Bác Hồ nhắc nhỏm, Pháp quyền sáng suốt tựa đần Hà Nội, ngày 12-8-2013 ----------- (1) Đại Việt sử ký toàn thư, T.
Ngay từ phiên họp đầu tiên của Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa (ngày 3-9-1945), chủ toạ Hồ Chí Minh đã đề ra nhiệm vụ: "Chúng ta phải có một hiến pháp dân chủ. Hiện nay, Đảng ta đang phát động một phong trào rộng lớn nhằm học tập và quán triệt tư tưởng Hồ Chí Minh trên mọi lĩnh vực hoạt động của cán bộ và dân chúng. Bác nghiêm khắc đòi hỏi phải gạt bỏ những ông quan cách mệnh ấy đi và tuyên bố: Từ Chủ tịch nước, các bộ trưởng cho đến cán bộ xã đều phải là đầy tớ của dân chúng.
Bác hết lòng thương yêu, khuyên bảo cán bộ. 6, tr490. Vụ án đã gây cho Bác Hồ một nỗi buồn đau sâu sắc. Vụ án đã được thi hành. #. Độ lượng với kẻ ác độc thì lại chính là một sự ác độc đối với quần chúng.
Theo Bác Hồ, thứ thụt két, hoang toàng và bệnh quan lại, dù cố ý hay không, cũng là bạn đồng minh của thực dân và phong kiến. Trong kháng chiến chống thực dân Pháp, Đại tá Trần Dụ Châu, vốn cũng là người cách mệnh, nhưng khi làm Cục trưởng Cục binh nhu đã lợi dụng chức phận, xà xẻo phần cơm áo vốn đã rất thiếu thốn của bộ đội ta để cùng đồng bọn sống phè phỡn, phung phá, trụy lạc.
Sự thi hành luật pháp dựa theo "lẽ phải", những "đạo lý" trừu tượng dễ khiến cho nhân dân không thấy hết được ý nghĩa của nó.
Bác xoành xoạch gắn liền việc giáo dục đạo đức với thi hành luật pháp. 480.
Tại sao như vậy? Vì Bác thấy trước rằng khi Đảng cầm quyền thì cán bộ và đảng viên dễ dàng trở thành những "ông quan cách mệnh". Trong tư tưởng của chủ toạ Hồ Chí Minh, một quốc gia pháp quyền có hiệu lực mạnh là quốc gia quản lý sơn hà bằng pháp luật, là phải làm cho pháp luật có hiệu lực trong thực tế.
Trần Dụ Châu và gia đình kháng án lên Bác Hồ, xin được khoan hồng. Đó là những tấm gương của Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Nguyễn Trãi, Quang Trung và nhiều vị vua hiền, tôi giỏi khác. Nó phá hoại đạo đức cách mệnh của ta là cần, kiệm, liêm, chính. Xét về bản tính, đạo đức và luật pháp thời phong kiến là phương tiện bảo vệ tuyệt đối lợi quyền chính trị - kinh tế của giai cấp phong kiến.
Đối với những hành động phạm luật vi cảnh như đi trái đường, vứt rác, phóng uế, cãi nhau, đánh nhau, có lẽ người dân lúc ấy còn trang nghiêm hơn cả chúng ta hôm nay.
Cách mệnh Tháng Tám, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản và Chủ tịch Hồ Chí Minh, đã xóa bỏ chính quyền phong kiến và thực dân, cũng song song xóa bỏ tư tưởng đức trị của phong kiến và pháp trị của chủ nghĩa thực dân, để thay vào đó là đạo đức cách mệnh và luật pháp của chế độ dân chủ quần chúng.
II, NXB Khoa học từng lớp, Hà Nội, 1985, tr. 235. Quả nhiên, sau những ngày ấy, nhất là từ khi Bác tạ thế, tệ thụt két lãng phí cứ tăng lên và đang trở thành một quốc nạn.
(1) Với truyền thống lấy dân làm gốc, nhiều triều đại phong kiến đã sớm nhận thức được sự thống nhất giữa đạo đức và luật pháp, giữa đức trị và pháp trị. Nhìn lại thực tế lịch sử của dân tộc, chúng ta có thể thấy rõ: Chỉ những triều đại nào biết dựa vào dân, coi dân là gốc của nước, là sức mạnh "vừa đẩy thuyền vừa lật thuyền" thì triều đại đó mới phát huy được cả đạo đức và pháp luật, để không những đứng vững được lâu, mà còn vượt qua được sóng gió, giữ cho tổ quốc được độc lập, dân chúng được tự do, thịnh vượng.
Bên cạnh mặt tích cực, đạo đức và luật pháp phong kiến đã trình bày khá nhiều mặt tiêu cực và càng ngày càng sản sinh ra nhiều tham quan ô lại. Chúng ta biết rằng, luật pháp của chúng ta ngày nay xuất hành từ trách nhiệm và quyền lợi của nhân dân nên khác về căn bản so với luật pháp của chủ nghĩa thực dân, nhưng rõ ràng là, thống trị bằng luật pháp bao giờ cũng thiết thực và có hiệu quả hơn là cai trị chỉ bằng những lời răn dạy suông về đạo đức.
Tuy nhiên, việc thi hành luật pháp dựa vào những văn bản chính thức như các bộ luật dân sự, hình sự khiến cho mọi người vì ích của bản thân đã phải có những hiểu biết tối thiểu về pháp luật. Có những vấn đề can hệ đến pháp luật, người ta biết đi tìm trạng sư, tự mình tra hỏi các điều luật.
Người đòi hỏi cán bộ cách mệnh phải sẵn sàng chịu đựng mọi gian khổ hy sinh, phải kiên tâm chống chọi đến cùng vì sự nghiệp cách mạng, phải coi đạo đức cách mệnh như phẩm chất trước nhất của mình: "Cũng như sông có nguồn thì mới có nước, không có nguồn thì sông cạn.
Tình trạng tệ được phơi bày ngay ở trong giai đoạn cực thịnh thời Lê sơ. Quần chúng. Nhưng kẻ nào lạm dụng tình thương của Bác, làm hại đến tính mạng và tài sản của nhân dân, làm mất thanh danh, uy tín của Đảng và quốc gia thì dù họ có là cách mệnh kỳ cựu, là bộ trưởng, thứ trưởng, là gì đi nữa vẫn phải đem ra xét xử theo đúng luật pháp.
Đây là một cuộc phổ quát đầu phiếu được tổ chức nhanh nhất, diễn ra sớm nhất, một kỷ lục chưa quốc gia nào đạt được kể từ sau khi lật đổ ách thống trị thực dân, đưa lực lượng chính trị của nhân dân lên cầm quyền. Vì bận nhiều công việc chỉ đạo kháng chiến, Bác không đến dự được, nhưng Bác đã gửi Thư đến, ân cần căn dặn cán bộ ngành Tòa án: "Các bạn là những người đảm nhiệm thi hành pháp luật.
I, NXB Sự thật, Hà Nội, 1958, tr. Quan tòa chưa được đào tạo có bài bản. Tr. Qua đó, có thể thấy: Bác Hồ rất đề cao phép nước, "đức trị" đi đôi với "pháp trị".
(3) Những Lời kêu gọi của Hồ Chủ tịch, T. Tháng 2-1948, Hội nghị Tư pháp toàn quốc được triệu tập. Chúng ta mãi mãi nắm vững tư tưởng này của Bác.
Có thể coi triều đại Lê Thánh Tông là tiêu biểu cho thời cực thịnh của phong kiến Việt Nam. (3) Có người nghĩ rằng: Bác Hồ có một ái tình thương sâu sắc và rộng khắp với mọi người, nên trong việc xử án phải có lòng khoan thứ, khoan thứ và cân nhắc để xử nhẹ những trường hợp này hay trường hợp khác.
#, Bác xoành xoạch dành cho nhiều tình cảm đặc biệt và răn dạy những điều bổ ích, thiết thực cho công tác xét xử của Tòa án dân chúng. Tôi yêu cầu Chính phủ tổ chức càng sớm càng hay cuộc Tổng tuyển cử với chế độ phổ quát đầu phiếu". (2) Đại Việt sử ký toàn thư, T.
Biện pháp chống suy thoái giờ chính là pháp luật, vị thánh thần để ngăn chặn nó. Nhưng đạo đức và pháp luật phong kiến Việt Nam cũng có mặt tích cực của nó, góp phần quan trọng vào việc hình thành ý thức tôn trọng đạo đức và chấp hành luật pháp của quần chúng ta.
". Của quần chúng. Lẽ cố nhiên các bạn cần phải nêu cao cái gương "phụng công thủ pháp, chí công vô tư" cho dân chúng noi theo".
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét